Bir yapıda en ucuz değişiklik, henüz çizgi halindeyken yapılandır. Salonun manzaraya mı güneşe mi döneceği, mutfağın bahçeyle nasıl buluşacağı, cephede hangi malzemenin kullanılacağı konsept aşamasında birkaç eskiz ve bir revizyon turuyla değişir. Aynı karar ruhsat alındıktan sonra proje değişikliği, şantiyede ise kırım ve yeniden imalat demektir. Nume Mimarlık olarak konsept tasarımı, projenin geri kalanını belirleyen karar aşaması olarak ele alıyoruz.
Konsept tasarım nedir, neyi belirler?
Konsept tasarım, bir yapının ne olacağına dair temel kararların verildiği ilk tasarım aşamasıdır. Yapının araziye nasıl oturacağı, kütlesi, mekânların birbirine göre dizilişi, cephe dili, malzeme paleti ve iç mekân atmosferi burada belirlenir. Sonraki bütün çizimler, ruhsat projesinden imalat detayına kadar, bu kararların üzerine kurulur.
Yaklaşımımızın ayırt edici yanı, iç mekânı sonraya bırakmamasıdır. Kütle ve cephe çizilirken iç mekân kurgusu da aynı masada kurulur: hangi pencerenin önüne ne geleceği, tesisatın nereden geçeceği, depolamanın nerede çözüleceği kabuk kesinleşmeden düşünülür. Mimari ile iç mimarinin bu aşamada neden birlikte ele alınması gerektiğini iç mimar ve mimar farkı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Konsept tasarıma kimin, ne zaman ihtiyacı var?
Yeni bir yapı ya da kapsamlı bir dönüşüm planlayan herkesin. Doğru zaman, arsa veya mekân belli olduktan sonra, ruhsat ve uygulama projesine geçmeden öncesidir. Konseptte netleşmeyen her karar sonraki aşamalara taşınır ve taşındıkça pahalanır. Konsept tasarım yaptığımız yapı türleri ve her birinde bu aşamanın cevaplaması gereken ana soru:
- Villa ve konut projeleri: Hangi hacim güneşe, hangisi manzaraya dönecek; iç ve dış yaşam nerede buluşacak?
- Ofis projeleri: Kat planı ekibin büyümesini nasıl karşılayacak, ortak alanlar nerede toplanacak?
- Ticari yapılar ve mağaza tasarımı: Yapı sokaktan nasıl okunacak, marka iç mekânda nasıl hissedilecek?
- Eğitim yapıları: Kurumsal kimlik karşılama, bekleme ve görüşme alanlarına nasıl yansıyacak?
- Sağlık yapıları: Hizmet, bekleme ve destek alanları nasıl ayrışacak, mekân güven duygusunu nasıl kuracak?
Konsept tasarım süreci hangi adımlardan oluşur?
Süreç analizle başlar, kütle ve plan alternatifleriyle devam eder, 3D görselleştirmeyle netleşir ve onaylanan konseptle kapanır. Her adımın sonunda sizinle bir karar noktası vardır; böylece tasarım, sizin onaylamadığınız bir varsayımın üzerine kurulmaz. Adımların kapsamı projenin ölçeğine göre daralır ya da genişler, ama sırası değişmez.
- İhtiyaç programı: Yaşam ya da çalışma düzeninizi, mekân listenizi, beklentilerinizi ve bütçe çerçevenizi dinleriz.
- Yer ve bağlam analizi: Parselin imar durumunu, yönlenmesini, manzarasını, eğimini ve iklim verilerini okuruz; mevcut bir yapıda çalışıyorsak ölçüm ve tespit yaparız.
- Kütle ve plan alternatifleri: Aynı ihtiyaç programına farklı cevaplar veren şemalar geliştirir, artı ve eksileriyle birlikte sunarız.
- Konseptin geliştirilmesi: Seçilen şema üzerinde cephe dilini, malzeme paletini ve iç mekân atmosferini birlikte kurarız.
- 3D görselleştirme ve revizyon: Tasarımı gerçekçi 3D görsellerle sunar, geri bildiriminize göre düzenleriz.
- Onay: Onaylanan konsept, ruhsat ve uygulama projelerine geçişin çıkış noktası olarak kayda geçer.
Revizyonun en kolay olduğu an beşinci adımdır: görselde bir duvarı kaydırmak, şantiyede kaydırmanın yanında çok küçük bir iştir. Bu yüzden bu aşamada acele etmemenizi, mekânı görseller üzerinde gerçekten yaşamaya çalışmanızı öneririz.
Konsept aşamasının sonunda elinizde ne olur?
Yapının nasıl görüneceğini ve nasıl yaşanacağını gösteren, sonraki bütün aşamalara veri olacak bir karar seti. Tasarımı henüz uygulama projesine geçmeden somut olarak görürsünüz; bütçe tartışması da tahmine değil verilmiş kararlara dayanır, çünkü neyin hangi malzemeyle ve hangi ölçekte yapılacağı artık bellidir. Bu setin içeriği şöyledir:
- Yapının parsele yerleşimi ve kütle kurgusu
- Mekânların yerleşimini ve birbirleriyle ilişkisini gösteren plan şemaları
- Dış ve iç mekândan gerçekçi 3D görselleştirmeler
- Cephe dili ve malzeme paleti
- Renk, doku ve aydınlatma yaklaşımıyla iç mekân atmosferi
Bu yaklaşım projelerde nasıl görünüyor?
En net örnekler villalarımızda, çünkü villada arazi ile yapı arasındaki ilişki konsepti doğrudan belirler. Çavuşbaşı'ndaki Beykoz A.S. Villa, orman dokusuna yerleşen iki katlı bir yapı olarak ahşap, brüt beton ve cam cepheyle kurgulandı. Muğla Villa Projesi ise orman kenarındaki eğimli bir parsele yerleşen tek katlı bir villa; taş-ahşap cephe, geniş saçaklar ve havuzlu teras aynı konseptin parçaları.
Aynı yöntemi konut dışındaki ölçeklerde de kullanıyoruz. Eğitmen Koleji Tuzla Kampüsü projesinde kurumsal kimliği karşılama alanlarına, marka duvarına ve veli görüşme birimlerine taşıyan bir iç mekân kurgusu geliştirdik. Villa konseptinde yön ve cam oranı kararlarının nasıl verildiğini merak ediyorsanız Manzara mı Güneş mi? yazımıza göz atabilirsiniz.
Konsept onaylandıktan sonra ne olur?
Onaylanan konsept, ruhsat ve uygulama projelerinin temelini oluşturur. Tasarım kararları sonraki aşamalarda savrulmaz, çünkü işi aynı ekip sürdürür: iç mekân tarafında konsept, iç mimarlık hizmetimizde mobilya, aydınlatma ve detay çizimlerine dönüşür; sahada ise uygulama hizmetimizle şantiyeyi, malzeme seçimini ve imalatları takip ederiz.
Arsanız, mekânınız ya da yalnızca bir fikriniz varsa, ücretsiz ön görüşmede ihtiyacınızı dinleyip konsept sürecinin sizin projenizde nasıl ilerleyeceğini birlikte netleştirelim. İletişime geçin.
Diğer Hizmetlerimiz